Jajce met kinderen is een fijne plek om te stoppen tijdens een rondreis door Bosnië-Herzegovina. Het stadje ligt centraal in het land, tussen Sarajevo en Banja Luka. In het centrum stroomt een grote waterval en daarboven ligt een oude vesting met smalle straatjes. Net buiten Jajce vind je Plivsko Jezero, een meer met houten watermolentjes langs de oever. Wij bezochten Jajce in de herfstvakantie en dan is een halve dag voldoende voor het stadje. In de zomervakantie zou ik er een dag voor uittrekken omdat je bij het meer ook een fijn strand hebt waar je lekker kan zwemmen. Ook zijn er dan meer dingen te doen, zoals boottochten over het meer.
Het centrum van Jajce is maar klein, maar er zijn genoeg restaurantjes. Het restaurant Kinder Palačinkarnica heeft pannenkoeken met heel veel verschillende toppings en en een klein speeltuintje.
Wat te doen in Jajce
Pliva waterval in het hart van de stad, met zipline en klimbos
De foto van de Pliva-waterval in Jajce was voor mij reden om deze bestemming op te nemen in onze rondreis door Bosnië en Herzegovina. De Pliva-waterval is ongeveer 22 meter hoog en ligt precies waar de Pliva en de Vrbas samenkomen. Het is bijzonder om een waterval midden in een stad te zien, met de oude huizen en muren op de achtergrond. Toch bleek het niet eenvoudig om de foto te maken die ik in gedachten had. De bekende opname met de waterval en het stadje op de achtergrond maak je namelijk niet vanaf het uitkijkpunt in het centrum. Dat betaalde uitzichtpunt was tijdens ons bezoek bovendien gesloten.
We liepen daarom een flink eind langs de autoweg tot we bij een kleine parkeerplaats kwamen. Daar volgden we een smal bospad dat uitkwam bij het eindpunt van de zipline. Vanaf dit punt heb je het mooiste uitzicht op de Pliva-waterval en het stadje dat er bovenuit torent. Des te leuker en makkelijker natuurlijk als je er met de zipline heen kunt, maar die was tijdens ons bezoek niet in gebruik. De zipline is in de zomermaanden wel geopend, net als het kleine klimparcours dat ernaast ligt voor kinderen. Voor de gewone zipline moet je minimaal vijftig kilo wegen.
Het kasteel van Jajce
Boven de stad ligt het kasteel van Jajce, een middeleeuwse vesting die ooit het politieke hart van Bosnië vormde. Van het oorspronkelijke complex uit de veertiende eeuw zijn vooral de muren en poorten bewaard gebleven. Veel delen zijn door de eeuwen heen meerdere keren herbouwd en versterkt, onder meer in de Ottomaanse periode.
Je klimt vooral naar het kasteel voor het uitzicht en om een rondje over de oude muren te lopen. Er staat nog één gebouw overeind, maar dat is niet open voor bezoekers. Er is verder niets waar je naar binnen kunt. Het grote grasveld binnen de muren is wel een fijne plek voor kinderen om even te rennen . Maar je komt hier dus vooral voor het mooie uitzicht over de groene heuvels en de lager gelegen stad.
Je betaald hier, net als voor de verderop in dit blog genoemde bezienswaardigheden een paar BAM. Neem vooral contant geld mee.
De katacomben
Naast het kasteel en de waterval zijn er een aantal kleinere bezienswaardigheden in Jajce. Vlak onder het kasteel liggen de katacomben van Jajce, een klein kerkje dat is uitgehouden onder de grond. Ze werden in de vijftiende eeuw aangelegd in opdracht van de adellijke familie Hrvoje Vukčić Hrvatinić en dienden vermoedelijk als privékapel en grafkamer. Je bent hier in vijf minuten wel uitgekeken.
De Tempel van Mithras
Net buiten het centrum ligt de Tempel van Mithras, een kleine Romeinse cultusplaats die in de derde eeuw werd gebouwd. De tempel is deels ondergronds en werd ontdekt bij opgravingen in de jaren dertig. Ik had hier om eerlijk te zijn meer van verwacht. De tempel bijzonder omdat er in Bosnië nauwelijks andere Romeinse overblijfselen zijn die zo goed bewaard zijn gebleven. Het is echter maar een heel klein gebouwtje. Als het niet open is kan je toch naar binnen kijken door de glazen constructie die de tempel beschermd.
Overige bezienswaardigheden
Behalve de waterval en het kasteel heeft Jajce nog een paar kleine musea. Geen hiervan zijn bijzonder de moeite waard, maar als je er de tijd voor hebt kan je even binnen kijken. In het Franciscan museum, vlak bij de het kasteel, zie je oude gebruiksvoorwerpen, religieuze kunst en archeologische vondsten.
In het Etno Zbirka museum krijg je een beeld van het leven op het Bosnische platteland. Het museum is gevestigd in een traditioneel huis en toont kleding, gereedschap en meubels uit vroegere tijden. Wie meer wil leren over de recente geschiedenis kan tot slot nog het AVNOJ-museum bezoeken.
Verder zijn er in Jajce religieuze gebouwen bij elkaar. Bijvoorbeeld de Esma Sultana-moskee vlakbij het centrum. Tussen de oude huizen zie je ook resten van de Sint-Lukaskerk, waarvan alleen de muren en de toren nog overeind staan.
Plivsko Jezero meer met molens en strand
Een paar kilometer buiten het centrum van Jajce ligt het Plivsko Jezero, een helderblauw meer dat omringd wordt door groene heuvels. Als je eigen vervoer hebt moet je hier zeker heen.
Aan de westkant van het Plivsko Jezero liggen de houten molentjes van Pliva, of Mlinčići, zoals ze lokaal heten. Het zijn kleine, donkere huisjes op houten palen boven het water, gebouwd in de zestiende eeuw. Nergens anders in Bosnië staan er zoveel zo dicht bij elkaar. Vroeger maalden ze graan, maar jammer genoeg zijn ze niet meer in gebruik. En bij de paar molens waar nog een waterrad te zien was, was die ook vaak kapot. Toch is het een fijne plek om even rond te lopen. Via houten vlonders wandel je tussen de molens door, terwijl het water onder je doorstroomt.
Vlakbij de molens is er een kleine speeltuin, vooral gericht op jonge kinderen. Met bankjes en tussen de bomen door zicht op het water.
Langs dit deel van het meer zijn ook strandjes en in de zomermaanden zijn er beachclubs en restaurants die open zijn. Wij waren er in de herfstvakantie en dan is het geen zwemweer meer. Maar we konden wel zien dat het in de zomer echt een fijne plek moet zijn om af te koelen. Je kan dan ook een kajak of motorbootje huren voor een boottocht over het meer.
Overnachten in Jajce
Het aanbod van hotels in Jajce is vrij beperkt en de meeste krijgen niet erg goede reviews. Wat je er wel kunt vinden, zijn veel appartementen die door particulieren worden verhuurd. Wij kozen voor Damade Apartments, een prima, net appartement met een bed en een bedbank. Een grote plus is de eigen parkeerplaats in het hart van Jajce, want parkeren is hier wel lastig. Bekijk hier Damade Apartments op Booking.com
