Reisverslag van onze reis door Mexico, Guatemala en El Salvador, met een stopover in Panama. Natuurlijk komen er ook blogs met praktische tips, maar in dit reisverslag een ervaringsverslag. Mijn eigen dagboekje maar dan digitaal. Ik schrijf deze altijd net zoveel voor mijzelf, als voor jullie.
Dag 1: Aankomst in Mexico-Stad
Mensen vragen heel vaak: “Hoe lang is het dan vliegen?” en mijn antwoord is meestal: “Geen idee.” Ik kan het natuurlijk gewoon opzoeken, maar ik blok dat in mijn hoofd. Je moet er toch doorheen, er is niks anders aan te doen. Maar ergens had ik nu in mijn hoofd acht uur of zo. Dus toen we ons KLM-vliegtuig instapten en ik zag dat het 11 uur was, was dat even slikken. Maar alsnog: een beetje series kijken, een boek lezen op de e-reader, eten tussendoor, drie keer een dutje en we komen er wel. Dankzij de dutjes zijn we niet eens zo moe als we landen om 18.00 uur lokale tijd, 02.00 uur in Nederland. Nog een uur in de file en dan zijn we bij ons hotel.
Ergens wil ik nog wel even naar buiten, maar Marcel is aan het klieren met zijn e-sim en onze dochter wil chillen. Uiteindelijk zijn we dus nergens meer heen gegaan en om 21.00 uur gaan slapen. Morgen weer een dag.
Dag 2: Historisch centrum en Chapultepec in Mexico-Stad
Die dag begint wel heel vroeg. De eerste keer dat ik voor mijn gevoel uitgeslapen wakker word, is het pas 23.30 uur… Oeps. Daarna nog met moeite twee keer opnieuw in slaap gevallen, maar om 04.00 uur is het echt klaar en zijn we allemaal te wakker. Nou ja, dan kunnen we ook vroeg op pad. En de helft van de jetlag zijn we al door, moeten we maar denken.
We zoeken om 07.00 uur een bakkertje op voor het ontbijt en lopen dan een rondje langs een aantal mooie gebouwen in Mexico-Stad en door Chinatown. Om stipt 08.00 uur gaan de fonteinen aan in het Alameda Central en begint het al levendig te worden. Onze dochter ziet dat hier allemaal Pokémon zitten die er in Nederland niet zijn, dus die moeten gevangen worden. Marcel is dan weer op zoek naar vogels om te schieten voor zijn iNaturalist. Zo komen we de twee uur totdat de eerste attractie opengaat wel door.
We bekijken het uitzicht vanaf de Mirador Torre Latinoamericana. Nemen een kijkje in het MIDE, Museo Interactivo de Economía, een interactief museum, maar wat toch voor ons Spaans wat te ingewikkeld is. De tijdelijke tentoonstelling over het WK is wel erg leuk. De Zócalo kunnen we niet bewonderen; het hele plein is omgetoverd tot een enorme voetbalkijkzone. Nou ja, we hebben de foto’s van bijna twintig jaar terug nog. Daarop staan heel veel groene kevertaxi’s; die zijn er tegenwoordig niet meer. De eerste andere toeristen (en vrijwel de enige van de hele dag) zien we bij de Templo Mayor. Ook hier is wat veranderd. Tegenwoordig zit er een groot museum bij en er is veel meer opgegraven van wat ooit de grote tempel van de Azteken was. De meeste stenen zijn door de Spanjaarden gebruikt om de kathedraal te bouwen. Los van deze duidelijke veranderingen voelt Mexico-Stad niet heel anders dan toen.
We eten onze eerste Mexicaanse lunch en gaan dan met de metro naar Chapultepec Park, het grootste stadspark van Latijns-Amerika. Op een zaterdag is het hier druk met gezinnen. Eigenlijk wilde ik naar het kasteel in het park, maar we hebben niet zoveel zin in de drukte en om de entree te betalen. In plaats daarvan lopen we via de botanische tuinen en het meer vol bootjes naar de (grotendeels) gratis dierentuin. De koek is bij onze dochter wel een beetje op, dus we stoppen regelmatig, maar we hebben toch nog wat leuks in petto. In het park zit tegenwoordig ook een pretpark en dat is tot 20.00 uur open. Gratis entree, maar je betaalt voor de attracties. Prijzen zijn omgerekend 3 tot 6 euro. Voor veel Mexicanen duur, dus de wachttijden zijn superkort. Er is een moderne achtbaan met looping, een vrije val, een enorm reuzenrad en verschillende rustigere attracties.
Ondertussen kijken we ook de WK-wedstrijd Noorwegen – Engeland, want in het pretpark staan meerdere grote schermen. De Mexicanen zijn duidelijk voor Noorwegen, die helaas verliezen. Inmiddels is het gaan motregenen; het is hier immers regenseizoen. In de metro terug naar ons hotel stappen opeens allemaal doorweekte mensen binnen. Als het zo blijft: aan het eind van de middag een flinke bui, dan zijn we helemaal happy.
We hebben er vandaag al 33.000 stappen op zitten. Niemand heeft nog puf om echt uit eten te gaan. We lopen nog even snel naar de avondmarkt om de hoek van ons hotel om een snackje te scoren, zoals vlees van de barbecue en gefrituurde kaas. Het was een heerlijke, volle dag in Mexico-Stad.
Dag 3: Van Mexico-Stad naar Chiapa de Corzo
De dag begint weer vroeger dan ik had gehoopt. Nu omdat ze in Mexico-Stad denken dat 05.00 uur wel een mooie tijd is voor een feestje met speakers en harde muziek. Het blijkt de halve marathon van Mexico te zijn, waarbij de eerste renners om 05.50 uur starten. Dan is het nog lekker koel en droog en is de zon net op.
Na een volle en leuke dag is het alweer tijd om Mexico-Stad te verlaten. De route die we gepland hebben is vrij vol in de tijd die we hebben. Ergens moesten dus keuzes gemaakt worden, vooral ook omdat we met de grensovergang naar Guatemala zitten, die we op vrijdag of op maandag moeten doen. Na lang wikken en wegen hebben we gekozen voor extra tijd in Guatemala en El Salvador en dan sneller doorreizen in Mexico.
We ontbijten bij het Huis met de Tegels, waar we gisteren al even binnen keken. Een prima ontbijt op een mooie locatie, met een passend prijskaartje: € 48 voor ons drietjes.
We willen een Uber nemen naar het vliegveld, maar komen er dan achter dat er zones zijn waar Ubers niet mogen oppikken. En ons hotel staat net in zo’n zone. Na een stukje lopen en wat gedoe toch gelukt. We vliegen vanaf het nog erg nieuwe Angeles-vliegveld. Een stukje verder rijden dan het vliegveld waar we aankwamen. Het nieuwe vliegveld is enorm groot en duidelijk gebouwd met het doel meer vluchten uit de stad te halen. Maar voor nu vliegen alleen wat lowcostmaatschappijen erop.
Een kort vluchtje van nog geen anderhalf uur brengt ons in Tuxtla, waar we een taxi nemen naar Chiapa de Corzo. Hier is het ruim 30 graden en tropisch. Ik had expres een hotel met zwembad geboekt, maar onder de schaduw van de bomen is het water best frisjes. Dus lopen we dan toch maar ook nog even het stadje in. Kunnen we gelijk wat dingen uitzoeken.
We wilden morgenochtend vroeg een boottocht maken, maar komen er wat te laat achter dat de boten pas gaan vanaf een uur of 10 à 11. Ook de bus naar San Cristóbal lijkt wat lastiger dan ik gedacht had. Uiteindelijk komt het vast allemaal goed, maar de al krappe tijd in San Cristóbal wordt zo nog minder.
Dag 4: Boottocht door de Sumidero Canyon en naar San Cristóbal de las Casas
Gisterenavond was ik zo gaar dat ik om 20.00 uur moe in slaap viel. Dom, want om 03.00 uur weer wakker. Nog wel twee uur kunnen doezelen. Man en dochter zijn al over de jetlag heen, maar ik heb er deze keer duidelijk meer moeite mee.
Rond 10.15 uur lopen we naar het vertrekpunt van de boten. We snappen het hele systeem niet helemaal; er zijn meerdere maatschappijen, allemaal op één punt. We doen maar gewoon wat ons gezegd wordt, de prijs is toch overal hetzelfde. Na ruim een half uur wachten gaan we mee op de boot.
We zijn pas vertrokken en onze schipper stopt al voor een krokodil, gaaf! En dat blijft het de hele boottocht. We varen door de kloof met soms hogere, dan weer iets lagere rotsen om ons heen. Het blijft niet bij één krokodil, maar we zien er meerdere. Enorme joekels, maar ook kleine baby’s. Ook spotten we op verschillende punten op de route aapjes.
Ook erg mooi is de waterval die vanaf de kloof naar beneden gaat. De tocht eindigt bij de stuwdam. Hier ligt ook een snackboot. We gaan voor een verse mango, heerlijk. En dan sjezen we met de boot weer terug naar het beginpunt. Erg mooi om te zien allemaal!
Vervolgens even de spullen ophalen bij het hotel en met de colectivo (minibusjes die vaste routes rijden en onderweg stoppen om passagiers in en uit te laten stappen). Eerst naar Tuxtla en dan overstappen op een andere colectivo naar San Cristóbal de las Casas.
In San Cristóbal de las Casas slapen we in een hostel. Eentje met goede reviews. Ik dacht: leuk voor de afwisseling, een grotere kans om medereizigers tegen te komen en lekker voor het dagbudget. Man en dochter zijn alleen niet erg gecharmeerd. Nou is de badkamer ook wel heel simpel en het bed kraakt. Reizen in Midden-Amerika is in die zin toch wel lastiger. Als je naar Zuidoost-Azië gaat, kom je genoeg gezinnen tegen. Hier heel weinig en in dit geval heeft deze gok van slapen in een hostel en wat leuke aanspraak hebben ook niks opgeleverd. Westerse toeristen hebben we sowieso tot nu toe nog nauwelijks gezien, hoewel dat in San Cristóbal de las Casas zeker meer is dan in Mexico-Stad en Chiapa de Corzo. We vinden hier in ieder geval een gezellige straat met winkeltjes en restaurants. En we gaan naar de manicure/pedicure, waar de puber heel blij van wordt.
Dag 5: San Cristóbal de las Casas
Van tevoren maakte ik me wat zorgen over te weinig tijd, maar één dag blijkt voor ons echt voldoende. In de ochtend gaan we naar El Arcotete. We zijn er om 09.00 uur, terwijl het om 08.00 uur open gaat. Dat blijkt te vroeg te zijn; het is nog uitgestorven en activiteiten zoals de zipline zijn nog niet open. Gelukkig komen er op een gegeven moment wat andere mensen en kunnen we wel in de grot kijken. Verder maken we een wandeling. Ik ben er zelf niet zo van gecharmeerd; het lijkt net een Europees bos. Marcel is druk met vogels zoeken. Hij kan hier uren ronddwalen, terwijl ik denk: er is nog zoveel meer te doen. De vogelkijkhobby die na corona is ontstaan, zorgt wel vaker voor discussies.
Maar goed, we gaan dus terug naar San Cristóbal om te lunchen. We lopen er wederom tegenaan dat ze in Mexico laat lunchen. Zelfs nu ik een restaurant heb gevonden dat wel open is, kunnen we tot 13.30 uur alleen van de ontbijtkaart bestellen. Terwijl ik juist dit restaurant had gevonden omdat onze dochter zin had in pasta. Het ziet er verder leuk uit hoor, maar als we bestellen en dan de vraag krijgen welke melk je wilt, is dat niet wat je verwacht in Mexico.
Dan met een colectivo naar een van de stadjes rondom San Cristóbal. We kiezen voor San Juan Chamula, bekend vanwege de kerk met een mix van katholieke en Maya-gebruiken. Binnen mag je geen foto’s maken, maar het is echt bijzonder om te zien. Heel veel kaarsen, dennennaalden op de vloer en mensen die aan het bidden zijn met een hele rij cola voor hun neus.
Terwijl we naar de verschillende colectivostations liepen, hebben we al veel van de stad gezien. Aan het eind van de middag maken we nog een langere rondwandeling door de twee autovrije straten. Dit deel van San Cristóbal de las Casas is wel echt heel charmant opgeknapt.
Dag 6: Van San Cristóbal de las Casas naar Comitán
Met de luxe ADO-bus in twee uur van San Cristóbal de las Casas naar Comitán (voluit Comitán de Domínguez). We vinden het direct al een leuk stadje. Een mooi pleintje, oude gebouwen en redelijk rustig. Eerst even praktische dingen regelen. De was moet gedaan worden. Meestal zijn we gewend om in dit soort landen de was weg te brengen en die dan 24 uur later weer op te halen. Nu vinden we alleen een wasserette. Wel eentje die lekker snel is. We gaan tussendoor dus even lunchen (wederom kunnen we alleen kiezen van de ontbijtkaart) en daarna met de schone was terug naar het hotel.
Dan met de colectivo naar Tenam Puente, een oude Mayastad. We zijn hier echt maar met zijn drietjes, verder helemaal niemand. De kaartjesverkoper en bewaker zitten de halve finale tussen Mexico en Argentinië te kijken. Je mag hier ook gewoon nog op de tempels klimmen. Ik word hier dus echt heel blij van. De ruïnes zijn verspreid over verschillende niveaus. Ze zijn niet zo groot en uitgestrekt als de bekendere Mayasteden, zoals Palenque en Chichén Itzá, maar indrukwekkend genoeg. Het feit dat er behalve wij verder niemand is, maakt het extra speciaal.
We hebben alleen gezelschap van een hond die hier woont. Makkelijk, want hij weet ook precies de weg. Hij springt opeens op een kikker die weet te ontsnappen. Marcel weer blij, want nu heeft hij een foto van een kikker die normaal alleen ’s nachts actief is. Het kost ons ongeveer een uur om alles te bekijken: de verschillende bouwwerken en meerdere balcourts. Bij de entree belt de kaartjesverkoper de colectivo voor ons. Die weet zo dat er mensen staan te wachten bij Tenam Puente die ook weer terug willen.
Dag 7: El Chiflón-watervallen
De beste dag tot nu toe begint grijs en grauw. Met regen en best fris lopen we naar de colectivo’s naar El Chiflón. Het is een klein uur rijden en ondertussen dalen we een flink stuk af. Ik zie zelfs even blauwe lucht. We betalen de entree voor El Chiflón en zien de blauwe rivier. Ik ben blij, want op heel veel plekken las ik dat je beter niet in het regenseizoen (wat het nu is) naar El Chiflón kunt gaan, omdat de rivier dan vaak grijs is. Ik had wat foto’s opgezocht. Ook dan zijn de watervallen nog indrukwekkend, maar lang niet zo mooi als met de blauwe kleur.
Wat verderop kunnen we kiezen of we de ziplines willen doen. Voor alle ziplines betaal je samen 650 pesos. We doen het gewoon, ziplinen is altijd leuk. We komen bij de eerste zwemplek. Hier heeft onze dochter nog geen zin in. Het water is ook echt wel frisjes. Het begint ook weer te miezeren, maar omdat het hier een stuk warmer is maakt dat weinig uit. We komen bij de eerste twee watervallen. Echt zo mooi!
Naar de derde waterval, Velo de Novia, is het nog even flink klimmen. We krijgen het er warm van. Extra lekker om daarna onder de spray te staan. Met 120 meter hoog is het echt een indrukwekkende waterval.
Er zijn nog twee hoger gelegen watervallen. Hier gaan weinig mensen heen omdat het nog een behoorlijk pittige klim is. Veel mensen zijn hier ook met een tourtje (zelfs helemaal uit San Cristóbal) en dan heb je ook geen tijd om verder te gaan. Ik moet zeggen dat de klim wel even afzien is. En dan te bedenken dat we in Guatemala nog veel verder gaan klimmen. Beide watervallen zijn wel prachtig om te zien en dus ook echt rustig.
We lopen weer terug naar waterval drie. Hier beginnen de ziplines. Gaaf, over de waterval heen, en wat een uitzicht. Het einde is wel even spannend. We moeten onszelf remmen door heel hard aan de kabels te trekken, zodat een houten blok wrijving geeft. In totaal zijn er drie lange ziplines en een kort connectielijntje. Hiermee komen we weer helemaal terug bij het begin. Als we nog willen zwemmen, moeten we weer een stukje terug lopen. Het is inmiddels 14.00 uur geweest en we besluiten te gaan lunchen.
Daarna pakken we de colectivo terug. Die komt langs de afslag naar Cenote Chucumaltik. We hopen daar nog een andere colectivo op te kunnen pakken en anders is het volgens Marcel maar 2,2 kilometer lopen. Dat blijkt niet te kloppen; het is 4 kilometer lopen over een stijgende weg. Onderweg komen we ook opeens een zwembad met een hoge glijbaan tegen. Super random in the middle of nowhere. Eenmaal aangekomen bij de cenote is er niemand meer. Jammer genoeg is het wel heel flink gaan waaien, dus de drone kunnen we niet oplaten. Wel heerlijk gezwommen. Het water is constant 24 graden en het zicht in de meer dan 70 meter diepe cenote is wel 40 meter. Terug lopen we weer tot de colectivo vanuit Uninajab langskomt. Er is dus wel openbaar vervoer, maar alleen niet vaak.
Na deze lange maar ontzettend leuke dag nog even snel wat eten en de tassen inpakken.
Dag 8: Van Comitán naar Xela in Guatemala
Onze laatste dag in Mexico. Om 06.00 uur de wekker, aankleden, taxi nemen en om 06.30 uur zijn we bij het colectivostation naar de grens. Er staat op de bus Comalapa, maar dat is een grensovergang verder. We dubbelchecken nog even dat hij ook stopt bij de grens Ciudad Cuauhtémoc en La Mesilla, en dat doet hij. De eerste uren vliegen voorbij. Onze dochter haalt nog even lekker wat slaap in.
Bij de grensovergang is het nog even onduidelijk. Eerst moeten we een mondkapje kopen (30 pesos per persoon). Wanneer we dan aan de beurt zijn, moeten we weer weg om eerst wat te laten printen (40 pesos per persoon) bij een soort copyshop. Dan weer terug naar het grenskantoortje. Gelukkig zijn er maar drie mensen voor ons.
Dan begint het kantoortje te schudden. Eerst denk ik nog dat het een dikke vrachtwagen is die voorbij rijdt. Maar het duurt te lang. Wanneer het kwartje valt dat het een aardbeving is, realiseren de andere mensen het zich ook en worden we allemaal naar buiten gestuurd. Even wachten tot het voorbij is en daarna gaan ze weer verder met het werk.
We hebben geluk, want na ons komen er zeker twintig mensen binnen. Er is maar één beambte en per persoon is hij zo’n drie minuten bezig. We krijgen onze stempels en dat is het. Nu nog een taxi voor de tien minuten door niemandsland en dan worden we afgezet bij het kantoor om Guatemala binnen te komen.
Binnenkort lees je hier meer over in ons reisverslag, deel twee.
