Palenque bestaat uit de stad zelf, de beroemde Maya-ruïnes die midden in de jungle liggen en watervallen zoals Misol-Ha en Agua Azul die je makkelijk als dagtrip kunt bezoeken. De sfeer is anders dan in Yucatán. De jungle is dichter, er hangt vaker een lichte mist je hoort hier de brulapen. Behalve in de stad kan je ook dichterbij de ruïnes verblijven. Aangezien de stad niet erg boeiend is zou ik dat aanraden. Want je zit dan in de natuur en veel hotels hebben een zwembad.
Palenque ligt in het noorden van Chiapas, precies op het punt waar bergen overgaan in regenwoud. Vanuit het schiereiland Yucatán ben je er na een lange reisdag, meestal zes tot acht uur vanaf plekken zoals Bacalar of Campeche. Voor veel gezinnen die alleen Yucatán doen is die afstand een reden om Palenque over te slaan, terwijl het juist een logische toevoeging is als je meer van Mexico wilt zien. Sinds 2024 is er de Tren Maya en kan je ook met de trein reizen. Niet alleen is dit sneller maar met kinderen is de trein sowieso prettiger dan de bus.
Vanaf San Cristóbal de las Casas is de reistijd korter, maar de weg is bochtig en je bent alsnog ongeveer vijf uur onderweg. Er zijn de afgelopen jaren soms veiligheidsincidenten geweest op enkele wegen in Chiapas. Vooral op de route 199 naar San Cristóbal de las Casas via Ocosingo en de Maya ruïnes van Tonina (als die open zijn). Omreizen kan via Villahermosa. Check daarom altijd de actuele situatie voordat je deze of andere routes plant.
Wie Palenque combineert met Guatemala reist vaak door naar Flores. Dit is een langere reisdag, over de deels onverharde weg.
Wat te doen in Palenque met kinderen
De ruïnes van Palenque
De ruïnes van Palenque liggen aan de rand van het stadje, midden in de dichte jungle van Chiapas. Het is een compact maar indrukwekkend Maya-complex waar vooral de ligging opvalt: overal hoor je vogels en vaak zie je brulapen en neusbeertjes langs de randen van het terrein. Het is hier vrijwel altijd warm en vochtig, dus neem genoeg water mee. Ook muggenspray is hard nodig.
Palenque was tussen de zesde en achtste eeuw een belangrijk machtcentrum binnen de Maya-wereld. De Tempel van de Inscripties is het meest bekende gebouw, onder andere door de graftombe van koning Pakal die hier is gevonden. Daarnaast ligt het Paleis, een groot complex met binnenplaatsen, gangen en een herkenbare vierkante toren. Langs het hoofdpodium staan meerdere tempels in een rij, waaronder Tempel XII en XIII, die samen een goed beeld geven van de ceremoniële functie van de stad. Door de verschillende niveaus en trappen heb je op veel plekken uitzicht op de groene jungle. Mede daarom vonden we Palenque erg mooi, je hebt hier nog dat avonturiers gevoel en mensen verspreiden zich ook een beetje over het gebied.
Het terrein is overzichtelijk en de afstanden zijn goed te belopen, maar door de heuvels en de paden door het groen voelt het groter dan het daadwerkelijk is. Reken op een halve dag als je alles op je gemak wil bekijken.
Aan het einde van de route ligt het Museo de Sitio de Palenque. Hier zie je sculpturen, reliëfs en voorwerpen die in de tempels zijn gevonden. Het museum is niet groot, maar er is airco dus fijn om even binnen te kijken.
Eco-parque Aluxes
Aluxes Ecopark ligt net buiten het dorp Palenque, langs de weg richting de ruïnes. Het park is opgezet als een non-profit opvangcentrum waar gewonde of in beslag genomen dieren worden verzorgd, met als doel ze, waar mogelijk, weer terug te plaatsen in de natuur. Het is dus geen commerciële dierentuin. De opzet is ruim met brede paden en veel groen.
Tijdens je bezoek kom je verschillende verblijven tegen met onder andere jaguars, ocelots, tapirs, brulapen en felgekleurde ara’s. Ook zijn er moeraszones, vijvers en een uitkijktoren waar je boven de boomtoppen kunt kijken. Je bent hier meestal een tot anderhalf uur aan het rondkijken. Een mooie afwisseling met de andere activiteiten die je kunt ondernemen in Palenque.
Agua Azules, Misol Ha en Roberto Barios watervallen
Agua Azul en Misol-Ha worden vaak als excursie vanuit Palenque bezocht. Ook hier heb je dan een halve dag voor nodig. Agua Azul ligt op ongeveer anderhalf uur rijden en bestaat uit een lange reeks watervallen en lichtblauwe poelen. Het gebied is uitgestrekt, met meerdere paden en uitzichtpunten. Zwemmen kan soms op aangewezen plekken, afhankelijk van de waterstand en het seizoen. Toen wij er waren konden we helaas niet zwemmen omdat het te veel had geregend, ook kregen we niet helmaal die mooie blauwe kleur die je op veel foto’s ziet.
Misol-Ha ligt dichter bij Palenque, op zo’n veertig minuten rijden. Dit is een hoge enkele waterval met een ronde poel eronder. Je kunt via een pad achter de waterval lopen.
Een andere optie die vooral in recentere jaren populair is geworden zijn de Roberto Barrios watervallen. Dit is een rustiger alternatief voor de bekendere watervallen. De watervallen liggen verspreid in een groene junglevallei met verschillende natuurlijke baden waar je kunt zwemmen. Het is ongeveer 40 minuten rijden naar deze watervallen.
Yaxchilán and Bonampak
Yaxchilán en Bonampak liggen diep in de jungle van Chiapas en voelen daardoor heel anders aan dan Palenque. Het is een lange dagtrip vanuit Palenque en daarom niet voor elk gezin geschikt. Als je iets hebt met Maya-geschiedenis is dit een van de meest bijzondere uitstapjes in de regio. In 2024 waren beide sites vanwege de veiligheidssituatie een tijd gesloten, dus het is belangrijk om vooraf te controleren of ze open zijn.
De reis naar Yaxchilán begint met een lange busrit en dan een boottocht over de Río Usumacinta, precies op de grens tussen Mexico en Guatemala. Dat maakt de tocht op zichzelf al een belevenis. De ruïnes liggen geïsoleerd in een bocht van de rivier, waardoor er maar een beperkt aantal bezoekers per dag komt. Het terrein is deels overgroeid en voelt daardoor heel “jungley”, met paden die tussen mos, wortels en half verborgen trappen door slingeren. De bouwstijl is anders dan in Palenque: hier zie je meer gesloten ruimtes, smalle doorgangen en de kenmerkende dakranden die bovenop de tempels staan. De Gran Acrópolis is het bekendste complex en heeft de hoogste structuren van de site, met tempels die ongeveer 20 meter boven het omliggende terrein uitsteken.
Bonampak ligt verder landinwaarts en is kleiner en overzichtelijker. Het is vooral bekend vanwege de muurschilderingen in de “Temple of the Paintings”. Deze fresco’s zijn uitzonderlijk goed bewaard gebleven en laten scènes zien van het hofleven, muziek en rituelen.
Hoewel Yaxchilán theoretisch met openbaar vervoer bereikbaar is, is het in de praktijk prettiger om een georganiseerde dagtour vanuit Palenque te boeken als je beide plekken op één dag wilt zien. Er zijn trouwens ook 2 daagse tours mogelijk waarbij je meer van de jungle bekijkt. Bekijk het touraanbod via GetYourGuide.
Waar overnachten in Palenque met kinderen
Villa Mercedes Palenque ligt op een rustige plek in het groen, net buiten het dorp en op korte afstand van de weg naar de ruïnes. Het is een groot opgezet resort met ruime familiekamers, veel schaduwrijke plekken en een fijn zwembad waar kinderen na een warme dag in Palenque graag in duiken. De tropische tuin maakt het een ontspannen plek om een paar uur rond te hangen en het restaurant op het terrein is handig als je geen zin hebt om ’s avonds nog de stad in te gaan.
Los Susurros Casa is een kleinschalige accommodatie dichter bij het dorp, met een rustige sfeer en kamers die modern en fris zijn ingericht. Het voelt meer als een kleine boutique-plek dan als een resort, waardoor gezinnen die van rust en eenvoud houden zich hier snel thuis voelen. Je zit dicht bij eetgelegenheden en de weg naar de ruïnes, en doordat het terrein overzichtelijk is, is het een prettige uitvalsbasis voor korte uitstapjes in de omgeving.
