Sønderjylland, het zuiden van Jutland, is een regio die veel afwisseling biedt voor gezinnen. Je vindt er brede stranden, gezellige steden, interactieve musea en leuke attracties voor kinderen. Bovendien ligt de regio op prima rijafstand van Nederland, waardoor het een bestemming is die je ook goed kunt bezoeken tijdens een meivakantie of een weekje weg.
Wij kozen ervoor om onze vakantie in de meivakantie in Zuid-Jutland (Sønderjylland) op te splitsen in twee delen. Eerst verbleven we aan de westkust, in Skærbæk in de buurt van het eiland Rømø. Daarna verhuisden we naar de oostkust, naar Nordborg, in de omgeving van Sønderborg en het Universe Science Park. Achteraf gezien was dat voor ons echt de ideale manier om de regio te ontdekken, omdat beide kanten anders aanvoelen.
Aan de westkust draait het meer om het waddengebied, de uitgestrekte landschappen, kleine plaatsen en stranden waar kinderen eindeloos de ruimte hebben. De oostkust is weer heel anders, met een hele fijne stad als Sønderborg, meer historie, een prachtige blauwe zee en gezinsuitjes waar spelen en leren mooi samenkomen.
Tip: Museum Sønderjylland-kaart
Als je wat meer musea en culturele uitstapjes in deze regio wilt doen, dan is de Museum Sønderjylland-kaart (ook bekend als de Holiday Pass) een aanrader. Daarmee krijg je toegang tot 10 locaties van Museum Sønderjylland en de kaart is 14 dagen geldig.
Voor ons werkte dat heel prettig. Er is geen tijdsdruk om de musea in korte tijd te bezoeken. Bovendien is de kaart geldig voor zowel de west- als de oostkust van Sønderjylland. Zo hoef je niet alles in één keer te doen en kun je makkelijker kiezen wat bijvoorbeeld past bij het weer en of iedereen die dag nog zin heeft in een museum.
Bezoek de website voor meer informatie over de Museum Sønderjylland-kaart.
Waar verblijven in Zuid-Jutland (Sønderjylland)?
Om het westelijke deel van Sønderjylland goed te kunnen bezoeken, verbleven wij in Skærbæk Center, wat voor gezinnen een heel fijne uitvalsbasis is. Je hebt hier niet alleen een vakantiehuisje, maar ook allerlei faciliteiten zoals een zwembad, indoorspeelplekken en genoeg ruimte om kinderen ook op een rustigere vakantiedag lekker hun gang te laten gaan.
Wat wij vooral prettig vonden, is de ligging. Vanuit Skærbæk ben je zo bij Rømø, Marsk Camp, Tønder en Højer, waardoor je makkelijk verschillende dagtrips kunt maken zonder dat je steeds lang in de auto zit. Lees onze uitgebreide review van Skærbæk Center.
Na enkele dagen aan de westkust verhuisden wij naar de oostkust van de regio. Dat gaf de reis meteen een andere sfeer, want dit deel voelt heel anders aan. Minder als een Waddengebied, maar meer als een landschap met glooiende groene heuvels, fjorden en blauwe zee.
Voor dit deel van Sønderjylland is de omgeving van Nordborg een fijne uitvalsbasis. Wij verbleven zelf bij Center Parcs Nordborg, een vakantiepark van alle gemakken voorzien en van waaruit je gemakkelijk naar Universe Science Park en Sønderborg kunt gaan.
Center Parcs Nordborg is het eerste Center Parcs-park in Scandinavië en is ruimtelijk en modern opgezet. Ook de accommodaties voelen ruim en modern aan. Natuurlijk is de Aqua Mundo met meerdere glijbanen voor veel gezinnen een groot pluspunt. Lees hier onze review van Center Parcs Nordborg of bekijk hier de verschillende accommodaties.
Wat te doen in Sønderjylland met kinderen
Tønder: een sfeervol stadje met kinderen
Tønder vonden wij zo’n stadje dat het niet moet hebben van grote highlights, maar juist van de sfeer. Het centrum is compact en gezellig, met mooie straten, oude gebouwen en genoeg leuke plekjes om even rond te kijken zonder dat het gelijk weer een hele drukke stadsdag wordt voor kinderen.
Juist dat maakt Tønder fijn voor gezinnen. Je kunt er op een ontspannen manier doorheen wandelen, wat winkels binnenlopen, iets eten of drinken en tussendoor ook nog wat cultuur meepakken. Voor ons was het vooral zo’n plek waar je niet per se met een strak plan naartoe gaat: gewoon rustig rondlopen werkt hier eigenlijk al prima.
Wil je toch wat meer doen dan gewoon rondlopen? Dan kun je het Art Museum bezoeken met Noord-Europese kunst van 1880 tot heden. De grote blikvanger van dit museum is de watertoren die tegenwoordig ingericht is als museum voor Hans J. Wegner. Hans J. Wegner werd geboren in Tønder en werd beroemd als meubelarchitect.
Dit museum is onderdeel van Museum Sønderjylland en ook te bezoeken met de Museum Sønderjylland-kaart.
In het centrum vind je bij het toeristenbureau van Tønder het Drøhses Huis, dat je gratis kunt bezoeken. Een mooi klein museum in een prachtig oud pand. Het Drøhses Huis stamt uit 1672 en is een van de best bewaarde huizen van Tønder. In het kleine museum zie je delen van het historische huis en leer je meer over het kant uit Tønder.
Højer Mølle: een molen naar Nederlandse stijl
Vanuit Tønder ben je binnen enkele minuten bij Højer Mølle, en dat was voor ons een verrassend leuke plek. Deze molen is een windmolen naar Nederlands model en werd in 1857 gebouwd. Voor de Zaanse kant van ons gezin voelde dit natuurlijk gelijk een beetje vertrouwd.
Er is iets heel bijzonders aan om in Zuid-Denemarken ineens een molen tegen te komen die zo duidelijk aan Nederland doet denken. Het voelde gelijk een beetje als thuiskomen, maar dan midden in het open landschap van Sønderjylland.
Wat Højer Mølle extra leuk maakt, is dat je hier niet alleen van buiten even staat te kijken. Je kunt ook naar binnen, verschillende verdiepingen bekijken en veel beter zien hoe zo’n molen, in dit geval een graanmolen, nou eigenlijk werkt. Juist dat maakt het voor kinderen en volwassenen interessanter dan alleen maar een snelle fotostop.
Binnen krijg je echt meer gevoel bij het oude molenaarswerk en de techniek die schuilgaat achter de molen. Als je omhoog gaat, kun je bovendien genieten van het uitzicht over Højer en het vlakke landschap eromheen. Daarnaast is er naast de molen nog een klein museum over de molen en het omliggende landschap.
Ook fijn om te weten: Højer Mølle is onderdeel van Museum Sønderjylland en dus te bezoeken met de Museum Sønderjylland-kaart.
Marsk Camp
Een andere plek die we aan erg leuk vonden, is Marsk Camp. Natuurlijk is hier de Marsk Tower zelf de blikvanger. En het is het ook zeker waard om deze bijzondere 25 meter hoge toren te beklimmen. Doordat de toren gebouwd is op een heuvel steekt hij maar liefst 36 meter boven zeeniveau uit, waardoor je goed uitzicht hebt op de hele regio en zelfs het eiland Rømø kunt zien liggen.
Maar Marsk Camp is meer dan alleen de Marsk Tower. Zo vind je hier ook een speeltuin en een restaurant. Maar voor ons sprong vooral de midgetgolf eruit. En dat is niet zomaar een vakantiebaantje, maar een officiële 18-holes wedstrijdbaan en dat voel je echt in hoe de baan is aangelegd. De holes zijn afwisselend en leuk om te spelen. Bij elke hole staat hoe je hem het beste kunt spelen, maar het is vooral gewoon heel leuk. En ondertussen kijk je uit op de wijde omgeving en de indrukwekkende Marsk Tower.
Onze dochter vond dit echt helemaal geweldig. Vooral bij de laatste hole was het een en al verbazing: nadat ze haar bal bij de laatste hole had geput, was ze ineens compleet verbaasd, want waar was nou haar midgetgolfballetje gebleven? Pas na goed zoeken ontdekten we dat de bal bij de laatste hole in een afgesloten bak verdwijnt. Iets wat ze natuurlijk iedereen moest vertellen.
Juist dit soort plekken vinden wij zelf altijd fijn op reis: iets actiefs doen, mooi uitzicht erbij en ondertussen iets waar kinderen ook plezier uit halen. Marsk Camp is wat dat betreft veel meer dan alleen een stop bij een uitkijktoren.
Rømø: strand, ruimte en een leuke afwisselende dagtrip
Vanuit Skærbæk ben je ook zo op Rømø en dat eiland is echt een aanrader als je met kinderen in Sønderjylland bent. De stranden zijn hier enorm breed, waardoor kinderen de ruimte hebben om te spelen, te rennen en zandkastelen te bouwen.
Wat Rømø extra leuk en avontuurlijk maakt voor gezinnen is dat je op delen van het strand met de auto mag rijden. Dat klinkt misschien als een klein detail, maar hoe bijzonder is het dat het zand hier stevig genoeg is dat je met je auto tot praktisch helemaal aan de zee kunt rijden? Alle spullen bij de hand in je eigen auto, geen gesleep met speelgoed, handdoeken, eten en drinken.
Wij vonden Rømø vooral een heerlijke plek om lekker op ontdekking te gaan. Van uitwaaien op het strand tot een Waddenzee-expeditie, van mooie afwisselende wandelingen tot de lekkerste ijsjes. Voor meer tips over het eiland lees je snel ons artikel over Rømø met kinderen.
Gram Lergrav: bijzonder uitje voor de hele familie
Een van de meest bijzondere uitstapjes in Sønderjylland vonden wij Gram Lergrav. Het is aan te raden om te beginnen bij het kleine museum, waar je meer leert over de prehistorische vondsten uit de regio en de dieren die hier miljoenen jaren geleden leefden. Daarna trokken we zelf de kleigroeve in, om op zoek te gaan naar fossielen en schelpen.
Onze dochter was hier meteen helemaal in haar element. Gewapend met kleding die vies mag worden (wij kozen voor een buitenspeelbroek), laarzen, schep, bak en andere kleine gereedschappen ging ze fanatiek op zoek. Het fijne is dat je hier de laarzen, schep, gereedschappen en bak gratis kunt lenen. Ook zijn er gratis kluisjes waar je je eigen schoenen en andere spullen kwijt kunt.
Vanaf het museum loop je een paar honderd meter naar Gram Lergrav, oftewel de kleiput. Hier zijn werknemers bezig met opgravingen en worden grote hopen kleigrond gestort waar je dan zelf in op zoek mag gaan. Uiteindelijk zijn we zeker twee uur bezig geweest zonder dat we echt doorhadden hoe lang we er nou eigenlijk rondliepen.
En hoewel we geen fossielen vonden, vonden we wel mooie schelpen. En dat vond onze 5-jarige dochter al helemaal fantastisch, net als enkele mooie stenen. Dit is nou echt een uitje waar ze het nu nog steeds over heeft. Het is wat ons betreft echt een ideaal uitje. Lekker vies worden, graven, speuren en hopen dat je iets bijzonders tegenkomt voelt als een groot avontuur, ook als je uiteindelijk niet met een spectaculaire vondst naar huis gaat.
Sønderborg met kinderen: stad, kasteel en uitzicht
Sønderborg vonden wij een leuke stad voor een dagje met kinderen. Door de ligging aan het water heeft de stad meteen een fijne sfeer. Het centrum is bovendien overzichtelijk genoeg om rustig rond te lopen zonder dat het direct als een uitgebreide stadswandeling voelt.
Een van de bekendste plekken in de stad is natuurlijk Sønderborg Slot. Dit kasteel is tegenwoordig een museum waar je meer ontdekt over ongeveer 800 jaar geschiedenis van Sønderjylland en het grensgebied tussen Denemarken en Duitsland.
Verwacht geen stoffig kasteelbezoek, maar juist een plek waar je meer gevoel krijgt bij de regio waar je doorheen reist. De combinatie van het historische gebouw en de tentoonstellingen zorgt ervoor dat het voor volwassenen een interessante stop is om meer te leren over de geschiedenis.
Voor kinderen is er bovendien een leuke speurtocht via de Useeum-app, waarbij ze op zoek gaan naar aanwijzingen en raadsels oplossen terwijl ze door het kasteel lopen. Helaas is de speurtocht niet beschikbaar in het Nederlands, maar wel in het Engels en Duits. Wij vonden dit zelf een leuke manier om een bezoek aan het kasteel en de geschiedenis wat speelser te maken. Dat soort extra’s helpen echt als je met kinderen een museum bezoekt. In plaats van alleen maar te kijken, worden ze actief betrokken bij wat er om hen heen te zien is.
Ook een leuke stop in Sønderborg is het gratis Alsik Viewpoint op de 16e verdieping van het Alsik Hotel. Wel belangrijk om vooraf te weten: je moet van tevoren een gratis tijdslot reserveren. Vervolgens ontvang je een QR-code waarmee je vanaf het begin van jouw tijdslot de speciale lift naar het viewpoint kunt activeren.
Dit vonden wij goed geregeld. Omdat de QR-code pas actief wordt aan het begin van jouw tijdslot blijft het bezoek relatief rustig. Eenmaal boven heb je een prachtig uitzicht over Sønderborg, het water en de omgeving. Onze dochter begon meteen enthousiast aan te wijzen waar we allemaal al geweest waren, waaronder natuurlijk Sønderborg Slot en de plek waar we daarvoor een ijsje hadden gegeten aan het water.
Universe Science Park: educatief en gewoon heel leuk
Voor ons was Universe Science Park een van de hoogtepunten van deze reis. Het is zo’n plek waar kinderen spelenderwijs leren, maar waar het nooit voelt alsof je alleen een educatief uitje aan het doen bent.
Wat wij vooral fijn vonden, is dat er echt voor alle leeftijden iets te doen is. Voor jongere kinderen zijn er speeltuinen en leuke interactieve onderdelen zoals de Ball Factory, waar kinderen eindeloos bezig kunnen zijn met ballen, buizen en bewegende systemen. Ook het gedeelte met experimenten rondom bellen in allerlei vormen is zo’n onderdeel dat voor vrijwel alle leeftijden leuk blijft.
Voor grotere kinderen is er juist meer uitdaging te vinden bij onderdelen rond vuur, wind, water en techniek. Daar draait het steeds meer om uitproberen, ontdekken en soms ook een beetje durven. Want durf jij het aan om in een windtunnel tegen een storm in te lopen?
Ben je groter dan 1,28 meter, dan is de VR-hal echt een uitje op zich. Hier kun je bijvoorbeeld zelf een virtuele achtbaan ontwerpen en vervolgens plaatsnemen in een achtbaansimulator met een VR-bril om jouw eigen ontwerp te ervaren. Deze activiteit is al toegankelijk vanaf 1,10 meter. Daarnaast kun je plaatsnemen in een VR-botsauto waarbij je niet alleen tegen elkaar kunt botsen, maar tegelijkertijd ook een virtueel parcours aflegt. Of wat dacht je van de VR Paradrop?
Daarnaast zijn er activiteiten zoals Segway rijden, raketten bouwen en kun je je klimvaardigheden testen in de nieuwe Sky Trail. Dit klimpark heeft 37 verschillende uitdagingen verspreid over drie niveaus, inclusief een zipline van 21 meter lang. Op deze manier is het echt een park dat geschikt is voor het hele gezin, van peuters tot tieners en volwassenen.
Onze ervaring was dat dit zo’n uitje is waar je uiteindelijk veel langer blijft dan je vooraf denkt. Overal kun je zelf dingen uitproberen en ontdekken. Juist daardoor is het leuk om te zien hoe kinderen onderweg ongemerkt ook nieuwe dingen leren. Je kunt hier prima een hele dag voor plannen.
Verblijf je in Center Parcs Nordborg, dan is Universe Science Park bovendien extra makkelijk te bezoeken. Het park ligt er praktisch naast, waardoor je er gemakkelijk lopend of met de fiets naartoe kunt. Daarnaast kun je met korting een kaart kopen waarmee je tijdens je hele verblijf in Center Parcs Nordborg onbeperkt toegang hebt tot Universe Science Park.
Wat is er nog meer te doen in Zuid-Jutland (Sønderjylland)?
Sønderjylland, oftewel Zuid-Jutland, heeft veel meer te bieden dan we tijdens één vakantie van een week konden zien. Wij kozen ervoor om de regio op te splitsen in een verblijf aan de westkust en een verblijf aan de oostkust. Daardoor kregen we een goed beeld van hoe verschillend beide delen van de regio zijn.
Aan de westkust bezochten we onder andere Skærbæk, Tønder, Højer Mølle, Marsk Camp, Rømø en Gram Lergrav. Daarna verhuisden we naar de oostkust, waar we tijd doorbrachten in Sønderborg, Center Parcs Nordborg en Universe Science Park.
Maar er zijn nog veel meer leuke uitstapjes voor gezinnen. Denk bijvoorbeeld aan:
- Historiecenter Dybbøl Banke
- Cathrinesminde Teglværk
- Dyrehaven Haderslev een hertenkamp
- Brundlund Slot
Juist doordat beide kanten van Zuid-Jutland zo verschillend zijn, krijg je een goed beeld van hoe veelzijdig deze regio eigenlijk is. Voor ons werkte de combinatie van natuur, wad en strand aan de westkust en stad, historie en gezinsattracties aan de oostkust erg goed.
Check de website van Visit Denmark en van Sønderjylland voor meer tips.
