Bolivia is een land vol prachtige natuur en het eiland Isla del Sol, gelegen in het Titicacameer, is ook alweer zo’n pareltje. Hier moet je tijd voor maken wanneer je, zoals wij, Bolivia met kinderen bezoekt.
Update 2026: Sinds onze reis is de situatie op Isla del Sol veranderd. Door een langdurig conflict tussen de verschillende gemeenschappen op het eiland is het noordelijke deel, inclusief de doorgaande wandelroute naar het zuiden, jarenlang afgesloten geweest voor toeristen. Inmiddels zijn er berichten dat de route weer toegankelijk is, maar de situatie kan wisselen.
Van Copacabana naar Isla del Sol
Isla del Sol ligt in het Titcacameer aan de Boliviaanse kant. Dit meer, dat door zowel Peruanen als Bolivianen wordt gedeeld, bevat meerdere eilanden. In Peru heb je bijvoorbeeld de beroemde rieteilanden van de Uros Indianen en de twee eilanden Amantani en Taquile. Maar Isla del Sol aan de Boliviaanse kant is niet voor niks, volgens de Inca mythologie, de geboorteplek van de zon en van het Inca rijk. Dit eiland is bijzonder.
Je kunt er komen vanuit Copacabana. Aangezien Bolivia geen zee heeft, is het meer dé plek waar veel Bolivianen vakantie komen vieren. Wij vonden het een vrij nietszeggende plaatsje maar er zijn wel veel restaurantjes en winkeltjes te vinden.
Vanuit de haven van Copacabana vertrekken dagelijks boten naar Isla del Sol. De gebruikelijke vertrektijden zijn rond 8.30 uur en 13.30 uur. De overtocht duurt ongeveer anderhalf tot twee uur, afhankelijk van waar je uitstapt. Je kunt tickets kopen bij de kantoortjes aan de haven. Controleer goed of je een enkele reis of retour koopt en hoe laat de laatste boot teruggaat.
Er zijn twee belangrijke aanlegplaatsen: Yumani in het zuiden en Challapampa in het noorden. Niet alle boten varen naar beide plaatsen en door de eerdergenoemde toegangsbeperkingen kan het aanbod veranderen. Wil je het eiland helemaal oversteken, controleer dan voordat je een ticket koopt of je daadwerkelijk in Challapampa kunt uitstappen.
De boten op Isla del Sol zijn super traag en doordat er weinig zuurstof in de lucht zit (het meer ligt op 3.800 m) is de verbranding van diesel niet volledig. Bij mooi weer wil iedereen ook bovenop de boot zitten, maar hier is maar weinig plek.
Wandelen van noord naar zuid op Isla del Sol
Isla del Sol kent geen gemotoriseerd verkeer. De enige manier om het eiland te verkennen is te voet. Er loopt een wandelpad over de bergrug van het eiland. De wandeling van Challapampa in het noorden naar Yumani in het zuiden is ongeveer 9 tot 12 kilometer lang, afhankelijk van de route en de uitstapjes die je onderweg maakt. Reken op minimaal 3 tot 4 uur wandelen, exclusief pauzes en het bezoeken van de Inca ruïnes. Hoewel de wandeling technisch niet moeilijk is, maakt de hoogte van circa 3800 tot ruim 4000 meter het wel een stuk zwaarder.
Je kunt natuurlijk kiezen voor een halve dag excursie naar of het noorden, of het zuiden maar dat is echt gehaast. Het is ook mogelijk om de eerste boot naar het noorden te nemen en de laatste boot vanaf het zuiden weer terug. Van zuid naar noord kan ook maar dan begin je met een gruwelijke klim vanaf de haven over de Incatrappen naar het dorpje Yumani.
Ik heb deze wandeling al eens gedaan in een dag, tijdens een eerder bezoek aan Bolivia maar liep niet fijn. Ik had constant het gevoel te moeten haasten en uiteindelijk was ik ook pas een half uur voor de boot terug ging bij de haven. Daarom besloten we deze keer te kiezen voor een nacht op het eiland. Bovendien was onze dochter nog herstellende van een keelontsteking. Een wandeling van een paar uur was echt te veel gevraagd en zo kwam de Tula peuterdrager goed van pas.
Cha’llapampa
Aangekomen op het eiland besloten we eerst het kleine goudmuseum te bezoeken in Cha’llapampa. Hier zijn enkele vondsten te zien die uit het water gehaald zijn. Volgens sommige bevindt zich in het Titicacameer het echte verloren Atlantis. In ieder geval is er een gezonken stad waar o.a. goud, beelden en potten opgedoken zijn. Erg handig: de entree tot het museum is ook gelijk geldig voor enkele van de Inca ruïnes die je op de route tegenkomt.
Het ruime strand van Cha’llapampa is ingenomen door veel tentjes van nomaden en hier kan je werken aan je chakra, yoga of de aardstralen van Isla del Sol je laten genezen. Wij zijn daar wat te nuchter voor en laten het strand dan ook snel achter ons en beginnen direct aan een eerste beklimming.
Titikala en Chincana Inca ruïnes
Hoe hoger je komt, hoe mooier het uitzicht over Isla del Sol. De extreme blauwe kleur doet denken aan de Middellandse Zee en niet aan een eiland op deze hoogte.
Nog steeds aan de noordkant kom je bij een aantal verschillende Inca ruïnes. Dit is de laatste plek voor een lange tijd dat je nog wat water of wat eten kunt kopen. Zorg dat je voldoende bij je hebt want op 4 km hoog kan je snel uitdrogen.
De meest interessant ruïnes, die van Chincana, staan ook wel bekend als het doolhof. Een leuke plek om, wanneer je Isla del Sol met kinderen bezoekt, ze even lekker te laten spelen. Er staat hier ook een ceremoniële tafel van de Inca’s maar het is onduidelijk waar deze voor gebruikt werd.
De wandeling over het eiland
Wij krijgen te maken met steeds heftigere wind, flinke onweersbuien en zelfs hagel. We besluiten snel door te lopen in de hoop dat de bergkam de storm zou tegen houdt. Dat gebeurt ook en als we hoog genoeg zitten houden we het verder droog.
Voor je het pad op kunt gaan dat het eiland oversteekt, zal je eerst moeten betalen. Dit is niet het enige checkpoint, meerdere community’s op het eiland vragen allemaal een soort tol.
De wandeling is soms zwaar maar altijd mooi. We komen weinig andere toeristen tegen en genieten van de fraaie vergezichten. Wanneer er een zonnetje doorbreekt ben ik eigenlijk wel blij dat het tot nu toe bewolkt was. Op deze hoogte maakt de zon het gelijk heet en dat maakt de wandeling absoluut een stuk zwaarder.
Het dorp lijkt op het eerste gezicht vooral te bestaan uit restaurantjes en hostels maar dat klopt zeker niet. Deze hebben gewoon de beste plekken en als je iets verder loopt zit je midden in de community. Ook heel leuk om met kinderen doorheen te lopen. Je ziet van alles; ezeltjes, varkens en mannen die hun schapen net hebben opgehaald van de wei.
Zuidkant Isla de Sol
Terug in de bewoonde wereld worden we begroet door enkele hostels en restaurantjes. Even wat drinken. Het is dan toch nog best een eindje naar het dorp aan de zuidkant van het eiland.
We slapen in Hostel Isla del Sol waar ze een prima driepersoonskamer hebben met eigen wc. Op het eiland is onvoldoende water aanwezig en daarom wordt dit met de boot aangevoerd vanuit Copacabana. Natuurlijk is het lekker om te douchen na een wandeling, maar in dit geval is het beter voor het milieu om gewoon maar even te wachten tot de volgende dag als je weer op het vasteland bent. Onze dag sluiten we af met een spectaculaire zonsondergang over Isla del Sol en de volgende ochtend nemen we om 11:00 weer de boot naar het vasteland.
Wat jammer om te horen! Fijn dat je het laat weten hopelijk is het snel opgelost.