Zikavirus: zwanger of een kinderwens, wat te doen

Wist je dat het Zikavirus nog twee maanden actief blijft in het lichaam van een man, en dus ook in het sperma? Zika is dus niet alleen een risico voor vrouwen maar ook voor mannen. Tenminste als je zwanger bent of in de komende maanden zwanger wil worden.

Thuisblijven dan maar? Dat is lang niet altijd een optie. Misschien moet je man wel op zakenreis, woont er familie in een risicoland, ben je al lang bezig om te proberen zwanger te worden of wil je toch echt zwanger op reis omdat je te reisgek bent om je een mooie babymoon door de neus te laten boren.

Zwanger op vakantie gaan kan zeker nog steeds maar voor je planning maakt het wel degelijk uit om te weten welke landen veilig zijn. Daarom onderaan dit artikel een lijst van bestemmingen waar je nog wel naar toe kunt.

Inmiddels is het 2026 en horen we nog maar weinig over zika. De enorme uitbraak van 2015 en 2016 is gelukkig voorbij, maar zika zelf is zeker niet verdwenen. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie werden in 2025 alleen al in Noord- en Zuid-Amerika nog ruim 27.000 vermoedelijke zikabesmettingen gemeld. Ook in Azië komt zika nog voor. Zo meldde Thailand in 2025 nog 236 gevallen.

Dat je als reiziger nog steeds zika kunt oplopen, blijkt ook uit recente besmettingen bij reizigers die terugkwamen uit Indonesië. In augustus 2026 kwam er zelfs een nieuwe zikawaarschuwing voor Bali. Zeker wanneer je zwanger bent of zwanger wilt worden, is het dus nog steeds belangrijk om je voor vertrek goed te informeren over zika.

In 2016 waren experts bang dat zika zich ook naar Noord-Amerika en Europa zou verspreiden. In Florida vonden inderdaad lokale uitbraken plaats en in 2019 had Frankrijk de Europese primeur met drie lokaal opgelopen zikabesmettingen. Gelukkig bleef het daarbij. Zowel in de Verenigde Staten als in Europa zijn al jaren geen nieuwe lokaal opgelopen gevallen meer gemeld.

Ook in de rest van de wereld zijn inmiddels veel meer landen weer veilig te bereizen als je zwanger bent dan in de periode tussen 2016 en 2018. In Zuid- en Midden-Amerika en het Caribisch gebied is het risico sterk afgenomen, maar zika komt er nog wel voor. Ook in Azië verschilt het risico sterk per land. Wil je naar Azië en zoek je een bestemming zonder bekende lokale zikabesmettingen, dan kun je bijvoorbeeld kiezen voor Zuid-Korea, Taiwan of China.

Wat je moet weten over zika en de tijgermug

Helaas is alle informatie over Zika beperkt. Lang was er zelfs twijfel of zika echt verantwoordelijk is voor microcefalie. Nu niet meer, dit is inmiddels uit diverse onderzoeken duidelijk gebleken.

In Brazilië waar het Zika virus als een razende om zich heen greep, werden duizenden baby’s geboren met een te klein hoofd en onvolgroeide hersenen. Dit kan een verstandelijke beperking, blindheid of zelfs de dood tot gevolg hebben.

Een onderzoek dat me persoonlijk erg raakte is die waar artsen via MRI precies volgden hoe de hersenen van een ongeboren kindje vernietigd werden door de ziekte. De Finse die die op vakantie was geweest naar een risicoland brak bij 21 weken de zwangerschap af nadat artsen hadden aangegeven dat er geen hoop was op een gezond kind. In

De tijgermug (ook wel Denguemug, Aedes aegypti en gelekoortsmug genoemd) die zika overbrengt is overdag actief. Een klamboe gebruiken geeft dus geen bescherming. Deze mug is ook verantwoordelijk voor het overbrengen van andere ziektes zoals dengue. Wellicht dat hierdoor de problemen in Zuid-Oost Azië mee lijken te vallen. Hier ben je als toerist maar ook als lokale inwoner al gewend om je ook overdag in te smeren met anti-muggen middelen.

Vermijd plekken met (vies) stilstaand water: hier overleven de muggen het best. De muggen zijn het meest actief bij hogere temperaturen maar kunnen ook bij lagere temperaturen prima overleven. Het beste kan je een anti-muggen middel gebruiken met deet. Jonge kinderen en zwangere vrouwen kunnen als alternatief gebruikmaken van natuurlijke anti-muggen beschermingsmelk. Het dragen van bedekkende kleding is ook aan te raden. Slaap daarnaast ook onder een klamboe.

Er is nog geen vaccin tegen Zika maar er lopen wel verschillende (volgens de producenten dan) veelbelovende pre-clinical trials.

Mocht je besmet worden met het virus dan zal je hier als volwassene weinig van merken. Soms heb je enkele dagen koorts. Maak je je zorgen dan kan door  bloedonderzoek gekeken worden of je besmet bent (geweest) met het virus.

De tijgermug is erg honkvast. In zijn leven vliegt deze zelden meer dan 500 meter. De mug leeft niet in gebieden boven de 2000 meter. De mug kan wel meeliften in zeecontainers. Indien je als mens gestoken wordt door een mug en vervolg doorreist naar een andere locatie en daar weer gestoken wordt kan de muggenpopulatie daar ook besmet raken. In 2007 raakten bijvoorbeeld 250 mensen in een Italiaanse dorpje besmet met een virus dat een van de dorpsgenoten tijdens een vakantie in India had opgelopen.

Reisadvies:

• Zwangere vrouwen en vrouwen die tijdens of vlak na de reis zwanger willen worden, wordt geadviseerd om de noodzaak van de reis te bespreken met een arts en reizen die niet noodzakelijk zijn uit te stellen.
• Meld een recent bezoek aan een land waar het zikavirus heerst tijdens de reguliere controles bij uw verloskundige of arts. Zeker als binnen twee weken na terugkeer klachten optreden die passen bij een infectie door het zikavirus.
• Mannen die in landen zijn geweest waar het zikavirus heerst én een zwangere vrouw hebben wordt uit voorzorg geadviseerd om tot 2 maanden  na terugkomst een condoom te gebruiken bij seksueel contact. Dit geldt ook voor mannen die geen klachten hebben gehad.
• Vrouwen die zwanger willen worden, wordt geadviseerd om dit uit te stellen tot na één maand na terugkomst uit een land waar het zikavirus heerst. Gebruik in de tussentijd een condoom of andere anticonceptie bij seksueel contact.

Waar kan je dan als zwangere vrouw of als stelletje met een kinderwens nog wel naar toe?

Deze informatie is met zorg samengesteld in april 2016 en geüpdatet in april 2017, juli 2018, januari 2019, juli 2019, oktober 2019, december 2019, april 2022, december 2022, januari 2024 en september 2026. We hebben hiervoor verschillende bronnen gebruikt, zoals lokale gezondheidsorganisaties. Helaas zijn adviezen erg veranderlijk.

Zika kan langer aanwezig blijven in sperma dan in andere lichaamsvloeistoffen. Daarom geldt na een reis naar een gebied met zikarisico een langere wachttijd voor mannen dan voor vrouwen. Het huidige advies is voor mannen om drie maanden een condoom te gebruiken of geen seks te hebben wanneer er een kinderwens is. Voor vrouwen geldt een periode van twee maanden. Ben je al zwanger en is je partner in een gebied met zikarisico geweest, dan wordt geadviseerd tijdens de rest van de zwangerschap een condoom te gebruiken of geen seks te hebben. Wij zijn geen artsen. Wil je met een kinderwens of zwanger op reis, check dan altijd de meest actuele medische reisadviezen en overleg bij twijfel met een arts of reizigerskliniek.

Noord-Amerika

Zika Canada

Canada is veilig.

Zika Amerika

De muggen die zika kunnen overbrengen komen voor in delen van de Verenigde Staten, vooral in de warmere zuidelijke staten. In 2016 en 2017 waren er lokale uitbraken van zika in Florida en Texas. Sinds 2018 zijn er in de Verenigde Staten geen lokaal door muggen overgedragen zikabesmettingen meer gemeld.

De zikagevallen die sindsdien in de Verenigde Staten zijn vastgesteld, hadden betrekking op reizigers die elders besmet waren geraakt. De kans om tijdens een vakantie in de Verenigde Staten zika op te lopen is dan ook zeer klein.

Zika Mexico

Ga je naar Mexico en wil je weten of je daar kans hebt om Zika te krijgen? Helaas is de informatie over Mexico niet echt betrouwbaar. Zo maakte de USA dus (bijvoorbeeld in 2019) melding dat Amerikanen in Mexico Zika hebben opgelopen alleen kwam dat niet terug in cijfers van Mexico zelf.

Gedurende het hoogtepunt van de pandemie melden diverse Amerikaanse media dat Mexico het aantal Zika gevallen bewust verzwijgt. Ook de Pan American Health Organization meld dat er in Mexico veel meer gevallen bekend zijn dan de officiële cijfers.

Op het hoogtepunt van de pandemie kwam volgens Mexico Zika vooral in de staten Oaxaca en Chiapas, De meeste (Nederlandse) vakantiegangers gaan naar de Yucutan of Campeche en hier zou de kans klein zijn. Ook het reisadvies met betrekking tot Zika van de Nederlandse overheid was positief voor dit deel van Mexico. Als je achteraf kijkt naar de historische data welke Mexico nu wel bekend heeft gemaakt blijken er in Yucutan ruim meer dan duizend gevallen geweest te zijn. Zelfs twee en een half keer zoveel als in Oaxaca.

Mexico heeft ook na in 2025 nog zikabesmettingen geregistreerd. De aantallen zijn veel lager dan tijdens de grote uitbraak, maar zika is dus niet helemaal uit Mexico verdwenen. Het blijft bovendien lastig om op basis van de officiële cijfers precies te bepalen hoe groot het werkelijke risico is.

Zika Cuba

Volgens diverse Amerikaanse staten hebben reizigers zika opgelopen in Cuba. Cuba is erg afhankelijk van toerisme. Helaas geeft Cuba zelf heel weinig informatie over de zikasituatie in het land. Ook in 2026 zijn er geen recente officiële Cubaanse cijfers over zika te vinden.

Het goede nieuws is echter dat Cuba in 2021 is gestart met een experiment waarbij onvruchtbare mannelijke muggen worden verspreid. Hierdoor zou de populatie van het type muggen dat zowel dengue als zika overbrengt enorm verminderd zijn. In 2022 is het experiment uitgebreid en in de gebieden die meededen daalde het aantal muggen dat deze ziektes kan overbrengen met meer dan 90%. Het project is daarna niet gestopt. In 2024 is een nieuw internationaal programma gestart waarbij Cuba opnieuw ondersteuning krijgt voor het inzetten van deze techniek tegen de Aedes-mug.

Zika Costa Rica

Costa Rica is een van de landen in Midden-Amerika die wel structureel cijfers heeft gedeeld over het aantal zikabesmettingen in het land. Het goede nieuws is dat het aantal gevallen in 2020 ongeveer 90% lager lag dan het aantal gevallen in 2016. Het ging toen nog om 107 gevallen.

Ook daarna bleef Costa Rica cijfers publiceren. In 2024 werden 32 gevallen van zika geregistreerd. Geen van deze gevallen werd met een PCR-test bevestigd. Ook in 2025 werden nog enkele gevallen gemeld. Zika is dus niet verdwenen uit Costa Rica, maar de aantallen liggen wel veel lager dan tijdens de grote uitbraak.

Costa Rica heeft ook genoeg gebieden boven de 2000 meter hier heb je geen Zika risico.

Nederlandse Antillen

Zika Curaçao en Bonaire

Goed nieuws: op de Nederlandse Antillen worden al jaren geen nieuwe zikabesmettingen meer gemeld. Vanaf 2018 zijn er geen nieuwe besmettingen bekend. De mug die het virus kan overbrengen is wel actief op de Antillen. Met een kinderwens of zwanger naar Curaçao was lange tijd dan ook geen goed idee. Op Curaçao werden op het hoogtepunt van de epidemie meer dan 200 besmettingen gemeld. De website Naar Curaçao geeft regelmatig updates over de situatie. Ook op Bonaire, Saba en Sint Eustatius zijn al jaren geen nieuwe zikabesmettingen gemeld.

Zuid-Amerika

In een groot deel van Zuid-Amerika komt zika nog steeds voor of is het in het verleden voorgekomen. Brazilië is een van de landen waar nog steeds rekening wordt gehouden met zika. Landen zoals Bolivia en Colombia kan je trouwens wel prima bezoeken als je maar hoog in de Andes blijft. De mug die zika overbrengt komt vrijwel niet voor in gebieden boven de 2.000 meter. Het risico om daar via een mug zika op te lopen wordt daarom als minimaal beschouwd.

Tijdens de grote zika-uitbraak was Brazilië een van de zwaarst getroffen landen. Ook daarna werden nog jarenlang zikabesmettingen gemeld. De situatie is inmiddels wel een stuk verbeterd en er is momenteel nergens ter wereld sprake van een grote zika-uitbraak. Dat betekent echter niet dat zika uit Zuid-Amerika verdwenen is.

Voor de meeste landen in Zuid-Amerika blijft het lastig om op basis van de gemelde aantallen precies te bepalen hoe groot het risico is. Niet iedereen met zika krijgt klachten en lang niet iedereen wordt getest. De CDC rekent onder andere Brazilië, Colombia en Bolivia daarom nog steeds tot de landen waar zika in het verleden of momenteel lokaal door muggen is overgedragen. Ben je zwanger of wil je zwanger worden, kijk dan goed naar de bestemming én de hoogte waarop je verblijft.

Zuid-Europa

In Europa blijven dan maar? Het is veilig en in 2022 kunnen we gelukkig ook zeggen dat alle angst dat Zika naar Europa zouden komen (op een geval na) tot nu toe niet is uitgekomen. De mug leeft immers wel in Zuid-Europa dus helemaal ongegrond was deze ook ook niet.

In oktober 2019 maakte Frankrijk bekend dat er in ieder geval drie mensen Zika hebben opgelopen in Frankrijk. Deze personen hadden alle drie zelf geen reizen ondernomen en ook geen partner met de ziekte. Ze woonden allemaal in de omgeving van Hyeres tussen Nice en Marseille. In 2019 werd ook de eerste Europese baby met Microcefalie geboren in Spanje. De moeder had de ziekte opgelopen in Brazilië. Tot nu kozen andere moeders er voor om de zwangerschap af te breken.

Wellicht ook door de pandemie bleef het daarna stil rondom Zika in Europa. Voor zover bekend zijn er na Frankrijk in 2019 geen andere Europese landen meer geweest waar mensen Zika hebben opgelopen zonder dat ze zelf of dat hun partner op reis is geweest.

Wil je graag op vakantie naar een zonnige bestemming? Denk eens aan Lanzarote, Cyprus of Ibiza.

Zuid-Oost Azië

Zika is in Zuid-Oost Azië al veel langer bekend dan in Brazilië. Landen waaronder Cambodja, Thailand, Indonesië, de Filipijnen en Maleisië hebben allemaal te maken gehad met minimaal 1 besmettings-geval in de afgelopen 10 jaar. Zika komt dus voor bij de lokale muggen, dezelfde muggen die ook het Dengue virus mee dragen.

Zika Thailand

Zwanger en naar Thailand? In dit land zijn de afgelopen jaren besmettingen geconstateerd maar volgens de Thaise overheid gaat het allemaal om geïsoleerde gevallen. In 2017 werden 2 gevallen officieel bekend gemaakt van baby’s met Microcefalie.

Thailand meldde meer dan 700 zikabesmettingen in 2023, 423 in 2024 en 245 in 2025. Ook bij buitenlandse reizigers die in Thailand waren geweest, werd in 2025 zika vastgesteld. Zika is dus zeker nog niet weg uit Thailand.

Zika Cambodja, Laos

In Laos en Cambodja werden in de periode 2016-2019 maar een paar zikabesmettingen gemeld. Ook de afgelopen jaren zijn er geen grote uitbraken bekend geworden. Helaas is het voor beide landen lastig om actuele cijfers over zika te vinden. De lokale media wil toeristen niet afschrikken. Dat betekent dus niet automatisch dat er geen besmettingen meer zijn geweest. Aan de andere kant zou een echt grote uitbraak waarschijnlijk ook internationaal worden opgemerkt. Zowel Laos als Cambodja worden nog steeds beschouwd als landen waar zika in het verleden of momenteel lokaal kan worden overgedragen.

Zika Maleisië

Maleisië is een beetje een vreemd land als het om zika gaat. Ondanks dat het klimaat en de natuur vergelijkbaar zijn met buurlanden Thailand en Singapore, komt zika in Maleisië veel minder voor. Terwijl het in de buurlanden op het hoogtepunt om honderden gevallen ging, waren het er in Maleisië in diezelfde periode minder dan 10. Onderzoek uit 2019 liet zien dat dit mogelijk komt doordat een deel van de bevolking al immuniteit had opgebouwd en doordat er in Maleisië andere varianten van het zikavirus circuleerden.

Ook de afgelopen jaren bleef Maleisië een buitenbeentje. Maleisië zelf rapporteerde in 2024 en 2025 geen bevestigde zikabesmettingen. Toch werd bij enkele buitenlandse reizigers na een reis naar Maleisië wel zika vastgesteld. Helemaal zikavrij kunnen we Maleisië dus niet noemen, maar er zijn veel minder gevallen bekend dan in bijvoorbeeld Thailand.

Op Maleisisch Borneo moet je daarnaast rekening houden met malaria. Vooral in de binnenlanden van Sabah en Sarawak bestaat nog een laag malariarisico.

Zika Singapore

Singapore is heel modern en ze doen hier ook veel aan het bestrijden van muggen. Toch komen hier zowel dengue als zika voor. Tot en met 2019 waren er regelmatig zikabesmettingen en daarna was het een aantal jaren rustig. Inmiddels worden er echter weer gevallen gemeld. In 2024 waren er 13 bevestigde zikabesmettingen, in 2025 waren het er 16 en ook in 2026 zijn er alweer enkele gevallen gemeld.

Singapore heeft zelfs een officiële site waar je kunt zien hoeveel zikabesmettingen er zijn en of er op dit moment actieve clusters zijn.

Zika Bali

Zwanger en naar Bali? De mug die zika overbrengt komt voor op Bali en er zijn al langer zikabesmettingen bekend. Lange tijd was het lastig om actuele informatie te krijgen over de situatie op Bali, want de lokale overheid is terughoudend met informatie. Daardoor was niet met honderd procent zekerheid te zeggen of er nog zika voorkwam en hoe groot het risico precies was.

Inmiddels weten we dat zika zeker nog niet verdwenen is van Bali. In 2026 werd bij meerdere reizigers die terugkwamen van Bali zika vastgesteld. In augustus 2026 gaf de Amerikaanse CDC daarom een officiële waarschuwing voor Bali af. Zwangere vrouwen krijgen het advies om voorlopig niet naar Bali te reizen.

Zika India

Ik zou India zwanger sowieso niet aanraden vanwege de gebrekkige hygiëne in het land. Met zika al helemaal niet meer. Vooral in Rajasthan, maar ook in verschillende andere delen van het land, zijn uitbraken van zika geweest. Ook eind 2021 was er nog een grote uitbraak in India.

En zika is zeker nog niet weg. In 2024 werden in India 151 zikabesmettingen gemeld. Veruit de meeste daarvan waren in Maharashtra: 140 gevallen, waarvan 125 in het district Pune. Daarnaast waren er 10 gevallen in Karnataka en één in Gujarat. De Indiase overheid riep alle staten naar aanleiding van deze uitbraak op om extra alert te zijn op zika en zwangere vrouwen extra te controleren.

Zika Sri Lanka

Sri Lanka werd lange tijd gezien als een van de Aziatische landen waar zika geen probleem was. Inmiddels blijkt dat beeld niet meer te kloppen. De WHO rekent Sri Lanka tot de landen waar lokale overdracht van zika is aangetoond. Recente grote uitbraken zijn er niet gemeld, maar Sri Lanka kan dus niet meer als zikavrij worden beschouwd.

Dat is extra relevant wanneer je zwanger naar Sri Lanka wilt, omdat de mug die zika kan overbrengen er wel voorkomt. Dezelfde muggen zorgen bovendien voor dengue, dat in Sri Lanka veel voorkomt.

Zika China, Zuid-Korea Taiwan

Ben je op zoek naar alternatieve landen die wel echt Azië zijn, maar waar tot nu toe geen lokale zikabesmettingen zijn geconstateerd, denk dan eens aan Zuid-Korea, China of Taiwan. Dan weet je echt zeker dat Zika geen punt van zorg is.

Afrika

De meeste zwangere vrouwen zullen misschien niet direct denken aan een vakantie in Afrika. Naast zika kunnen ook malaria en ziektes die via voedsel en water worden overgedragen een risico zijn. In Afrika is zika in veel landen geconstateerd, zoals Angola, Kenia, Tanzania, Oeganda, Tsjaad, Mali, Ghana, Gambia en Nigeria. Er zijn echter ook Afrikaanse bestemmingen waar zika geen of een veel kleiner punt van zorg is, zoals Egypte en Zuid-Afrika.

Aangezien de mug die zika overbrengt ook in Afrika voorkomt, was het lange tijd opvallend dat er in Afrika, behalve tijdens de grote uitbraak op Kaapverdië, relatief weinig zikagevallen bekend waren. Onderzoek laat zien dat verschillen tussen Afrikaanse en andere populaties van de Aedes aegypti-mug hier mogelijk een rol bij spelen.

Hoewel de muggen in Latijns-Amerika, Afrika en Azië tot dezelfde soort behoren, zijn er genetische verschillen. Een belangrijk verschil is dat veel Aedes aegypti-muggen buiten Afrika sterk de voorkeur hebben voor mensenbloed, terwijl Afrikaanse populaties vaker dieren bijten.

Daarnaast blijkt uit onderzoek dat sommige Afrikaanse muggenpopulaties minder gemakkelijk met zika besmet raken en het virus vervolgens ook minder efficiënt kunnen doorgeven. Dat kan mede verklaren waarom er in Afrika minder grote zika-uitbraken zijn geweest. Het is echter niet de enige mogelijke verklaring. Ook beperkte registratie en het feit dat veel mensen nauwelijks klachten krijgen na een zikabesmetting spelen waarschijnlijk een rol.

Zika Zuid-Afrika

In Zuid-Afrika zijn geen lokaal opgelopen gevallen van zika bekend. Wil je zwanger naar Zuid-Afrika, plan je reis dan zo dat je de malariagebieden vermijdt. Malaria komt namelijk niet in het hele land voor, waardoor je prima een route kunt samenstellen door gebieden zonder malariarisico.

Zika Egypte

De mug die zika kan overbrengen komt wel in delen van Egypte voor, maar tot nu toe zijn er geen lokaal opgelopen zikabesmettingen bekend.

Zika Kaapverdië

Kaapverdië is de Afrikaanse uitzondering. In 2015 en 2016 was hier een flinke zika-uitbraak. In totaal werden meer dan 7.500 vermoedelijke besmettingen gemeld. Opvallend genoeg werd deze uitbraak veroorzaakt door de Aziatische variant van het zikavirus, die waarschijnlijk vanuit Brazilië naar Kaapverdië kwam. Er werden ook baby’s geboren met microcefalie die in verband werd gebracht met zika. De meeste besmettingen waren op de zuidelijke eilanden, vooral Santiago, Fogo en Maio. Het bij toeristen populaire Sal werd veel minder getroffen.

Sinds het einde van die uitbraak in 2016 zijn er geen nieuwe lokaal opgelopen zikabesmettingen meer gemeld op Kaapverdië. Dat is inmiddels dus al tien jaar.

Actuele informatie over zika en welke landen besmettingen zijn geconstateerd kon je op deze pagina vinden. Helaas is deze informatie inmiddels achterhaald want de laatste update is van 2018. Wij checken onze feiten nu op diverse internationale websites van organisaties die zich (vaak per land) bezig houden met Zika.